خدمات مشتریان 84223

مبارزه با پولشویی،دستور العمل۲


 دستورالعمل شناسايي متقاضيان خدمات بيمه‌اي

 

  به منظور مبارزه با پولشویی و جلوگیری از تأمین مالی تروریسم و همچنین فراهم آوردن تمهیدات لازم برای اجرای بند الف از ماده ۷ قانون مبارزه با پولشویی (مصوب دوم بهمن ماه ۱۳۸۶مجلس شورای اسلامی) و فصل دوم آیین نامه اجرایی قانون مبارزه با پولشویی موضوع تصویب نامه شماره ۱۸۱۴۳۴/ت ۴۳۱۸۲ک مورخ ۱۴/۹/۱۳۸۸وزیران عضو کارگروه تصویب آیین نامه­های مربوط به قانون مبارزه با پولشویی، «دستورالعمل شناسایی متقاضيان خدمات بيمه­اي » به شرح ذیل ابلاغ می­شود:

ماده ۱) اصطلاحات و عبارات به كار رفته در اين دستورالعمل به شرح زير تعريف مي‌شوند:

۱-۱- قانون: قانون مبارزه با پولشويي – مصوب ۲ /۱۱/ ۱۳۸۶ مجلس شوراي اسلامي.

۲-۱- آئين­نامه: آيين­نامه اجرايي قانون مبارزه با پولشويي مصوب ۱۴ /۰۹/ ۱۳۸۸ و اصلاحات بعدی آن.

۳-۱- شورا: شوراي عالي مبارزه با پولشويي موضوع ماده ۴ قانون.

۴-۱- دبيرخانه: دبيرخانه شوراي‌عالي مبارزه با پولشويي موضوع تبصره ۱ ماده ۴ قانون.

۵-۱- واحد اطلاعات مالی: واحدی ملی، متمرکز و مستقل که مسئولیت دریافت، تجزیه و تحلیل و ارجاع گزارش­هاي عمليات مشکوک به مراجع ذی­ربط را به عهده دارد؛ به شرح مذکور در ماده ۳۸ آیین­نامه.

۶-۱- واحد مبارزه با پولشويی: واحدي است مستقر در شركت که به عنوان متولی مبارزه با پولشویی، عهده­دار تكاليف مقرر در مواد ۱۸ و ۱۹ آيين­نامه مي­باشد.

۷-۱- بيمه مركزي: بيمه مركزي جمهوري اسلامي ايران.

۸-۱- مؤسسه بيمه: هر يك از مؤسسات بيمه مستقيم يا اتكايي كه داراي مجوز فعاليت از بيمه مركزي مي باشند.

۹-۱- شركت: بيمه مركزي و هر يك از مؤسسات بيمه موضوع بند ۸-۱.

۱۰-۱- بيمه‌نامه يا قرارداد بيمه: سندي كتبي مشتمل بر مشخصات و تعهدات بيمه‌گر و بيمه‌گذار و شرايط عقد بيمه.

۱۱-۱- بیمه­گذار: شخص حقيقي يا حقوقي است كه مشخصات وي در بيمه­نامه يا قرارداد بيمه ذكر گرديده و متعهد پرداخت حق بيمه است.

۱۲-۱- حق‌بيمه: وجهي كه بيمه‌گذار بابت تعهدات بيمه‌گر به وي مي‌پردازد.

۱۳-۱- الحاقيه: سندي كه هر گونه تغيير در بيمه‌نامه يا قرارداد بيمه از طريق آن صورت مي گيرد و جزء لاينفك بيمه نامه محسوب مي‌شود.

۱۴-۱- خدمات بيمه‌اي: شامل عرضه بيمه مستقيم و اتكايي، خدمات واسطه‌گري بيمه و خدمات ارزيابي خسارت بيمه‌اي.

۱۵-۱- عرضه كننده خدمات بيمه‌اي: شامل بيمه مركزي، موسسات بيمه مستقيم و اتكايي، نمايندگان بيمه، دلالان رسمي بيمه و ارزيابان خسارت بيمه‌اي.

۱۶-۱- متقاضي خدمات بيمه‌اي: هر شخص حقيقي يا حقوقي يا نماينده قانوني ايشان كه براي استفاده از خدمات بيمه‌اي، به عرضه‌كننده خدمات بيمه‌اي مراجعه مي‌كند.

۱۷-۱- فرم پيشنهاد بيمه‌نامه: فرم تقاضاي خريد خدمات بيمه اي كه توسط متقاضي خدمات بيمه اي تكميل شده و در اختيار عرضه كننده خدمات بيمه اي قرار مي گيرد.

۱۸-۱- صندوق پست الکترونيک: صندوق پست مبتنی بر فضای مجازی است که شرکت پست جمهوری اسلامی ایران به تمامی اشخاص حقیقی و حقوقی براساس شماره ملی و شناسه ملی اعطا می‌نماید.

۱۹-۱- شناسه اختصاصی: شناسه منحصر به فردی است که هر شخص فقط يكبار جهت استفاده از خدمات بيمه­اي باید اخذ نماید. مسئوليت صدور اين شناسه با شرکت مي­باشد.

۲۰-۱- خدمات پايه: خدماتی که طبق مقررات، پیش نیاز و لازمه ارايه سایر خدمات در شركت می­باشد. اخذ شناسه اختصاصی از خدمات پایه محسوب می­شوند.

۲۱-۱- شناسايي: تطبيق و ثبت مشخصات اظهارشده توسط متقاضي خدمات بيمه‌اي با مدارك شناسايي و در صورت اقدام توسط نماينده يا وكيل وي علاوه بر ثبت مشخصات وكيل يا نماينده، ثبت مشخصات اصيل در فرم‌هاي مربوط به متقاضي خدمات بيمه‌اي به هنگام ارائه خدمات.

۱-۲۱-۱- شناسایی اولیه: تطبیق و ثبت مشخصات اظهار شده توسط متقاضي خدمات بيمه­اي با مدارک شناسایی و در صورت اقدام توسط وكيل يا نماینده قانونی، علاوه بر ثبت مشخصات وكيل يا نماینده قانونی، ثبت مشخصات اصیل.

۲-۲۱-۱- شناسایی کامل: شناسایی دقیق متقاضي خدمات بيمه­اي به هنگام ارایه خدمات پایه به شرح مذکور در این دستورالعمل.

۲۲-۱- سقف مقرر: به شرح مندرج در بند ز ماده ۱ آيين نامه؛

۲۳-۱- شناسه ملي اشخاص حقوقي: شماره منحصر به فردي كه بر اساس تصويب‌نامه شماره ۱۶۱۶۹/ت۳۹۲۷۱ه‍ مورخ ۲۹ /۱/ ۱۳۸۸ هيات محترم وزيران به تمامي اشخاص حقوقي اختصاص مي‌يابد.

۲۴-۱- شماره فراگير اشخاص خارجي: شماره منحصر به فردي كه مطابق تصويب‌نامه شماره ۱۶۱۷۳/ت۴۰۲۶۶ه‍ مورخ ۲۹ /۱/ ۱۳۸۸ هيات محترم وزيران به تمامي اتباع خارجي مرتبط با جمهوري اسلامي ايران توسط پايگاه ملي اطلاعات اتباع خارجي اختصاص مي‌يابد.

۲۵-۱- اقامتگاه قانوني شخص حقوقي: به اقامتگاه قانوني ثبت شده در پايگاه شناسه ملي اشخاص حقوقي مستقر در سازمان ثبت اسناد و املاك كشور اطلاق مي‌شود.

۲۶-۱- ساها (سامانه احراز هويت اشخاص): سامانه‌ای مستقر در وزارت امور اقتصادی و دارایی است که از طریق ارتباط با پايگاه‌هاي ذی‌ربط (از قبیل سازمان ثبت احوال کشور، سازمان ثبت اسناد و املاك کشور، شرکت پست، سازمان امور مالیاتی) پاسخ به استعلام شرکت‌ها در مورد احراز هویت اشخاص مختلف و نشانی آن ها را تسهیل می‌نماید.

ماده ۲) ارایه هرگونه خدمات بيمه­اي منوط به دارا بودن شناسه اختصاصی می­باشد. هر متقاضي خدمات بيمه­اي باید تنها دارای یک شناسه اختصاصی منحصر به فرد در هر موسسه باشد.

تبصره: شناسه اختصاصی می تواند یکی از شماره های یکتا (شماره ملی، شناسه ملی و شماره فراگیر اشخاص خارجی) باشد.

ماده ۳) قبل از ارايه هرگونه خدمات پایه لازم است نسبت به شناسایی کامل متقاضي خدمات بيمه­اي اقدام شود.

ماده ۴) شناسایی متقاضي خدمات بيمه­اي بر حسب نوع خدمات مورد تقاضای وی به دو نوع شناسایی اولیه و شناسایی کامل تقسیم می­شود.

۱-۴شناسائي اوليه شخص حقيقي:

شركت موظف  است هنگام ارایه تمامی خدمات به متقاضي خدمات بيمه­اي نسبت به شناسایی اولیه وي – به شـرح مندرج در این دستورالعمل – اقدام نـموده و اطلـاعات آن را در سیستم­های اطلاعاتی ثبت نماید. اطلاعات مورد نیاز شامل نام و نام خانوادگی، شماره ملی، تاریخ تولد، نام پدر، نشانی کامل، کدپستی محل سکونت، شماره تلفن و صندوق پست الکترونیک می­باشد. شركت موظف است پس از اخذ اطلاعات فوق از متقاضي خدمات بيمه­اي آنها را با مندرجات اصل کارت ملی وی تطبیق نماید.

تبصره: مدارك شناسائي اشخاص حقيقي خارجي عبارتند از:

۱.       گذرنامه­ای که تاریخ انقضاء آن تمام نشده باشد و دارای اجازه اقامت معتبر باشد،

۲.       دفترچه پناهندگی معتبر صادره نیروی انتظامی،

۳.       کارت هویت معتبر و کارت خروجی مدت دار (آمایش) معتبر صادره وزارت کشور

۲-۴شناسائي اوليه شخص حقوقي:

شناسائي اوليه شخص حقوقي براساس شناسة ملي و كدپستي اقامتگاه قانوني شخص حقوقي (مذكور در آئين نامه الزام استفاده از شناسة ملي اشخاص حقوقـي) و تطبيق آن با مدارک معتبر صـورت مي­گيرد.

تبصره: لازم است شخص حقيقي معرفي شده از سوي شخص حقوقي متقاضي خدمات غيرپايه نيز مطابق مقررات بند ۱-۴- مورد شناسائي اوليه قرار گيرد.

۳-۴شناسائي كامل شخص حقيقي:

شركت موظف است هنگام ارایه خدمات پایه به اشخاص حقيقي؛ علاوه بر شناسایی اولیه؛ نسبت به شناسایی کامل وی ظرف ۱۵ روز کاری اقدام نماید. شناسایی کامل شخص حقیقی از طریق دریافت اطلاعات مندرج در کارت ملی و استعلام صحت آن از طریق ساها صورت می پذیرد.

۴-۴شناسائي كامل شخص حقوقي:

هنگام ارايه خدمات پایه به اشخاص حقوقی، شركت موظف است علاوه بر شناسایی اولیه، نسبت به شناسائي کامل وي اقدام نمايد. شناسایی کامل شخص حقوقی از طریق دریافت اطلاعات و مدارک لازم و استعلام صحت آن از طریق ساها صورت می پذیرد.

تبصره: لازم است شخص حقيقي معرفي شده از سوي شخص حقوقي متقاضي خدمات پايه نيز مطابق مقررات بند ۳-۴- مورد شناسائي کامل قرار گيرد.

ماده۵) در صورت کشف مغايرت پس از استعلام، لازم است ضمن اطلاع رسانی از روشهای مقتضي به مشتري از وی درخواست شود تا نسبت به رفع مغایرت اقدام نماید. در صورت عدم اصلاح مشخصات ظرف دو ماه ، ‌ضمن توقف ارائه خدمت مراتب به واحد اطلاعات مالي گزارش شود.

ماده ۶) در صورتی که حق بيمه پرداختي توسط متقاضي خدمات بيمه‌اي در يک قرارداد بيمه‌اي بيشتر از سقف مقرر باشد، شرکت موظف است نسبت به تعيين سطح فعاليت متقاضي خدمات بيمه اقدام نماید. لازم است برآورد سطح فعالیت مورد انتظار وي مطابق دستورالعمل جداگانه‌ای که توسط دبیرخانه ارائه خواهد شد، تنظیم شود بگونه‌ای که امکان شناسایی و گزارش عملياتي که با سطح فعالیت تعیین شده مغایرت دارد، فراهم گردد.

تبصره۱: سازمان‌هاي دولتي و اشخاص حقوقي که بيش از ۵۰ درصد سهام آنها متعلق به دولت است از تعيين سطح فعاليت معاف هستند.

تبصره ۲: در صورت مخدوش بودن و یا وجود ابهام در خصوص اصالت مدارک شناسایی ارايه شده توسط متقاضي خدمات بيمه اي، متصـدیان شناسایی در شركت موظـف هستند با تحقـیق از سایر پایگاه­های ذي­ربط، اخذ مدارک معتبر – طبق مقررات این دستورالعمل- و یا استعلام از مراجع ذی­ربط، نسبت به رفع ابهام و شناسایی متقاضي خدمات بيمه اي اقدام نمایند. در صورت عدم ابهام، لازم است موضوع به واحد اطلاعات مالی گزارش شود.

تبصره ۳: در صورت اطمينان از جعلی یا غير واقعي بودن مشخصات، شركت موظف است علاوه بر جلوگيري از ادامه خدمات، مراتب را بلافاصله در همان روز كاري به واحد اطلاعات مالی گزارش دهد.

تبصره۴: در صورت عدم ارائه اطلاعات و مدارک، پائين‌ترين سطح فعاليت در نظر گرفته مي‌شود. در صورتيکه حق بيمه پرداختي با سطح فعاليت اظهار شده توسط مشتري تناسب نداشته باشد، به عنوان گزارش معامله مشکوک به واحد اطلاعات مالی گزارش مي‌شود.

ماده۷) در موارد زير بايد تعيين سطح فعاليت مشتري مجدداً صورت پذيرد:

۱.       در صورتيکه ظن به انجام عمليات پولشوئي توسط مشتري وجود دارد.

۲.       در صورتيکه حق بيمه پرداختي يا نوع بيمه با سطح فعاليت مشتري مطابقت نداشته باشد.

۳.       در صورتيکه تغيير عمده‌اي در خصوص نوع فعاليت و با ترکيب مالکيت اشخاص حقوقي رخ دهد.

۴.       در صورت گذشتن ۳ سال از تعيين سطح قبلي

۵.       در صورت درخواست واحد اطلاعات مالي

ماده۸) شركت باید اطلاعات اخذ شده از متقاضي خدمات بيمه­اي را با مندرجات مدارک شناسایی معتبر تطبیق داده و از صحت آن اطمینان حاصل نمایند.

الف) تنها مدرک شناسایی معتبر برای اشخاص حقیقی کارت ملی است.

ب) مدارک شناسایی معتبر برای اشخاص حقوقی عبارتند از:

۱.          گواهی نامه ثبت شرکت؛

۲.          اظهارنامه ثبت شركت؛

۳.          شرکت نامه؛

۴.          اساسنامه؛

۵.          روزنامه رسمی.

ماده ۹) چنانچه متقاضي خدمات بيمه اي مدارک شناسايي مذکور در ماده ۸ اين دستورالعمل را ارائه ننمايد، شركت بايد از ارائه خدمت به وي خودداري و مراتب را به واحد مبارزه با پولشوئي گزارش نمايد.

ماده ۱۰) در صورتي که شركت مشخصات درج شده  مشتريان ثبت شده در سيستم­هاي اطلاعاتي خود را درگذشته، با پايگاه­هاي ذي­ربط (از طریق ارتباط مستقیم با پایگاه­های ذی­ربط و یا از طریق ارتباط غیرمستقیم به واسطه ساها) تطبيق نداده باشند، لازم است  قبل از تمديد قرارداد، شناسائي کامل مشتريان مطابق اين دستورالعمل صورت پذيرد.

ماده۱۱) ارايه خدمات پایه به صورت الکترونیکی و بدون شناسایی کامل متقاضي خدمات بيمه­اي و انجام هر گونه عمليات بيمه­اي الکترونیکی غیر قابل ردیابی یا بی نام ممنوع است

ماده ۱۲) شركت باید هنگام ارايه خدمات پايه به متقاضي خدمات بيمه­اي، آن­ها را متعهد نمايند که اطلاعات مورد درخواست شركت را که در اين دستورالعمل مشخص شده است ارايه کرده، مقررات مربوط به مبارزه با پولشويي را رعايت نمايند. تعهد فوق بايد به طور صريح و دقيق، برای متقاضي خدمات بيمه­اي بیان شود. در صورت عدم پذیرش این تعهد از سوی وي و يا عدم رعایت آن­ توسط وی، لازم است ارايه خدمات متوقف شود.

ماده ۱۳) لازم است هنگام شناسایی اشخاص حقیقی یا حقوقی و در چارچوب ضوابط اين دستورالعمل؛ نشانی دقیق و کدپستی محل سکونت و یا اقامتگاه قانونی (در مورد شخص حقوقی)، شماره تلفن و یا دورنگار و صندوق پست الکترونيک وی اخذ شود.

تبصره۱: كدپستي و نشاني پستي و صندوق پست الکترونيک كه به شيوه فوق مستندسازي شده و در پرونده متقاضي و سیستم‌های اطلاعاتی نگهداري مي‌شود، مبناي مكاتبات و ارتباطات عرضه كننده خدمات بيمه اي با متقاضي خواهد بود. عرضه كننده خدمات بيمه اي بايد در قرارداد با متقاضي، تاكيد نمايد كه وي موظف است هرگونه تغيير در موارد فوق را به شرکت اطلاع دهد.

تبصره ۲: در صورت وجود هرگونه تناقض بين كد پستي مندرج در كارت ملي با كد پستي ارائه شده، متقاضي موظف است نسبت به رفع تناقض به نحو مقتضي اقدام نمايد.

ماده ۱۳) مؤسسه بيمه موظف است جهت كنترل سقف سرمايه بيمه نامه هاي عمر، نسبت به راه اندازي بانك اطلاعاتي بيمه‌هاي عمر اقدام و اطلاعات مورد نياز بيمه مركزي را در اختيار آن قرار دهد. بيمه مركزي موظف است به تشخيص خود بخشي از اين اطلاعات را در اختيار ساير مؤسسات بيمه قرار دهد.

ماده ۱۴) عرضه‌كننده خدمات بيمه‌اي موظف است در تمامي فرم‌ها، نرم‌افزارها و سيستم‌هاي اطلاعاتي مورد استفاده،‌ محل مناسبي براي درج شماره ملي، شناسه ملي، كد پستي و شماره فراگير اتباع خارجي پيش‌بيني نمايد و اين مشخصات را به طور كامل و دقيق دريافت و در فرم ها و نرم افزارهاي مربوط درج نمايد به نحوي كه امكان جستجو بر اساس شماره‌هاي مذكور در نرم‌افزارها فراهم شود.

ماده ۱۵) عرضه كننده خدمات بيمه اي موظف است در موارد زير اطلاعات مربوط به شناسايي متقاضي خدمات بيمه‌اي را بروزرساني نمايد:

الف) در زماني كه بر اساس شواهد و قرائن احتمال آن وجود داشته باشد كه وضعيت متقاضي خدمات بيمه‌اي تغييرات عمده‌اي پيدا نموده است.

ب) در صورتي كه عرضه‌كننده خدمات بيمه‌اي بر اساس شواهد و قرائن احتمال دهد متقاضي خدمات بيمه‌اي در جريان عمليات پولشويي قرار گرفته است.

ج)در مواقعی که به هر دلیل در مورد صحت اطلاعات قبلی به دست آمده، ابهام ایجاد شود.

ماده ۱۶) ارايه خدمات پايه به اشخاص حقيقي ايراني فاقد شماره ملي ممنوع است.

ماده ۱۷) در صورتی که شركت نسبت به ذی­نفع واقعی عمليات متقاضيان مظنون شود باید مشخصات متقاضي مذکور و ذی­نفع احتمالی را به عنوان عملیات مشکوک به پولشویی به واحد اطلاعات مالی گزارش دهد.

ماده ۱۸) بيمه مركزي باید بانک اطلاعات مربوط به شناسائي کامل و تعيين سطح فعاليت متقاضيان خدمات بيمه را ایجاد نموده و ترتیبی اتخاذ کند که اطلاعات مزبور در این بانک گردآوری، پردازش و به روز رسانی شده و به طور ماهانه بر اساس شیوه ارسالی که واحد اطلاعات مالی مشخص می­سازد، در اختیار واحد اطلاعات مالی قرار گيرد.

تبصره: اطـلاعات یاد شـده بر اساس مقتضيات اعلام شده از سوي واحد اطـلاعات مالي تكميل مي­گردد.

ماده ۱۹) شركت باید برنامه‌های آموزشی مستمری را در مورد چگونگی شناسایی متقاضيان خدمات بيمه­اي برای کارکنان خود تدارک بینند. این برنامة آموزشی که حداقل شامل موارد زیر است، باید به گونه‌ای طراحی شود که کارکنان به شناخت کافی و منطقی نسبت به ضرورت، اهمیت و نحوة اجرای سیاست‌ها و رویه‌های شناسایی اشخاص دست یابند:

الف)  سیاست‌های مربوط به پذیرش متقاضيان خدمات بيمه­اي جدید و اسناد اطلاعات مورد نیاز؛

ب‌) نحوة جمع‌آوری اطلاعات مربوط به سابقة آنها؛

ج‌)  نحوة اعمال سیاست‌های مربوط به شناسایی کامل آنها؛

د‌)  نحوة بازبینی اسناد و مدارک و بروزرسانی آن؛

ه   نحوه اقدام موثر در صورت بروز مغایرت در اطلاعات و مدارک آنها.

ماده ۲۰) عرضه كننده خدمات بيمه اي موظف است آن دسته از اسناد و مداركي كه شورا مشخص مي‌سازد صرفا از طريق پست به نشاني پستي متقاضي ارسال نمايد.

تبصره: در مورد محل سكونت اشخاص حقيقي، كد پستي مندرج در كارت ملي و در مورد اقامتگاه قانوني اشخاص حقوقي، كد پستي مندرج در سامانه‌هاي ذيربط مبناي ارسال نامه به متقاضي خدمات بيمه‌اي قرار مي گيرد.

ماده ۲۱) زمان اجراي اين دستورالعمل يک ماه پس از ابلاغ آن از سوي شورا به بیمه مرکزي می باشد. در مدت مذکور شركت موظف است ضمن اطلاع رساني به متقاضيان خدمات بيمه‌اي، امکانات و تسهيلات لازم براي اجراي اين دستورالعمل را به گونه­اي فراهم نمايند که اجراي آن، حتي الامکان موجب اخلال در امور مشتريان نشود. بيمه مرکزي موظف است حداکثر يک هفته پس از ابلاغ آن توسط شورا به موسسات بيمه ابلاغ نمايد.

اين دستورالعمل در ۲۱ ماده و ۱۱ تبصره در دوازدهمین جلسه شورای عالی مبارزه با پولشوئی مورخ۱۲ /۱۰/ ۱۳۹۰ به تصويب رسيد و از تاريخ ابلاغ، لاز‌م‌الاجراست.